• 0

12 Ekim 2018, 11:02 - Anasayfa // TURİZM Haberi yazdır

Namı dünyaya değer Tokat telli zurnası

Namı dünyaya değer Tokat telli zurnası

Barak Uzun Havalarını davul zurna eşliğinde okumak gelenektendir. Bu havaları zurna ile çalmak için ustalık gerekir. Hele zurna Tokat telli zurnası ise işiniz çok zordur. Zor olandan ise derinlere hitap eden kaliteli bir ses çıkar. Evet, ünü Dünyaya ulaşan Tokat Telli Turnası eskisi gibi üretilmiyor. Üreten ise emeğinin karşılığını tam olarak alamıyor.

  • Facebook Paylaş
  • Twitter Paylaş

Türkiye'nin en zor yapılan zurnası olarak gösterilen "Tokat telli zurnası", atadan kalma yöntemlerle imal ediliyor.  Uzun havaların yanı sıra düğün ve eğlencelerde davulun olmazsa olmazı olan zurna, Türk kültüründe önemli bir yere sahip. Çalması kadar yapımı da oldukça zor olan zurna, bu sanatı ata yadigarı olarak sürdüren ustaların elinde hayat buluyor.
 
15 AY BEKLEME SÜRESİ
 
Erik ve kayısı ağacı oyularak yapılan zurnanın tornadan geçmesi, deliklerinin delinmesi, şekil verilmesi günler alıyor. Yaklaşık 15 ay bekletilen kayısı veya erik ağacından yapılan zurnaların tutulan modelinin erik ağacından yapılanıdır.
 
Bekletilen ağacın imalat süresi ise 3 gün günü buluyor. Tokat Telli Zurnasına nazaran diğer modellerden bir günde 10 tane yapılabiliyor.
 
TOKAT’TAN EN İYİ HEDİYE TELLİ ZURNA
 
Teknoloji ilerledikçe saf ağacı bulmakta zorlaşıyor. 100 kiloluk bir ağacın 10 kiloluk bölümünü kullanılabiliyor.
 
Anadolu’da kullanılan çalgıların tarihsel kökenleri birbirlerinden farklılık gösterir. Arkeolojik buluntular Anadolu’da yaşamış Sümerler, Asurlar ve Hititlerin çalgılarının bugün kullanılan çalgılarla benzerliklerini ortaya koymuştur. Bununla birlikte örneğin bağlama Orta Asya kökenli kopuzla benzerlik göstermektedir. Geleneksel müziğin çalgıları; telli, nefesli ve vurmalı çalgılar olmak üzere üç ana grupta toplanır. Telli çalgılar da kemençe, kabak kemane ve keman gibi yaylı telli çalgılar ile bağlama ailesi, ud, tar, kanun gibi tezeneli/mızraplı telli çalgılar olmak üzere ikiye ayrılır.
 
Nefesli çalgıların yaygın olarak bilinenleri; zurna, çifte, mey, kaval, sipsi, tulum ve akordeondur. Vurmalı çalgılar arasında ise geleneksel müziğin icrasında en çok kullanılanları davul, dümbelek, def, zil ve kaşıktır. Çalgıların yapımında genellikle yakın çevreden rahatlıkla bulunabilen ahşap, deri gibi doğal malzemelerden yararlanılır. Örneğin Anadolu’nun yaygın olarak kullanılan sazlarından olan bağlama ve zurnanın yapımında dut, ardıç, kestane, ceviz, gürgen, erik, kayısı, şimşir gibi ağaçlar kullanılır. Uygun olan ağaçlar kullanılsa bile saza niteliğini kazandıran şey yapım bilgisi yani ustalıktır.
 
GELENEKSEL USTALIK DESTEKLENMELİ
 
İyi ses veren bir sazın yapımı için kullanılacak ağacın seçimi, ağacın kesim ve işlenmesine ilişkin bilgi, usta çırak ilişkisi içinde nesilden nesile aktarılarak günümüze ulaşmıştır. Çalgı yapım ustaları, ürettikleri sazları çeşitli tekniklerle süsleyerek ve üzerlerine kendi damgasını taşıyan motifleri işleyerek onlara kimlik ve sanatsal nitelik kazandırır.
 
SAZI SÜZLÜ OLANIN SÖZÜ İTABARLIDIR
 
Saz süslemelerinin gelenek içinde çeşitli sembolik anlamları bulunmaktadır. Örneğin zurna, düğün sahibi tarafından gümüşletilir. Zurnadaki gümüş işlemelerin zenginliği, düğün sahibine itibar kazandırırken, bu kadar süslü zurnaya sahip olan zurnacı da sanatındaki üstünlüğünü göstermiş olur. Geleneksel müziğin devamlılığı açısından önemli olan çalgı yapımcılığı, değişen hayat tarzları ve icra ortamlarının gittikçe azalması nedeniyle günümüzde az sayıda usta tarafından sürdürülmektedir.




Tokat OLAY


YORUM YAZ

BU HABER İÇİN HENÜZ YORUM EKLENMEMİŞTİR.
 Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları, okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan Tokat Olay Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer TURİZM Haberleri

Tümü

RÖPORTAJ

Mürekkep ve Kağıt Kokuları İçinde 43 Yıllık Gözbebeği, 'MAŞALI'
Mürekkep ve Kağıt Kokuları İçinde 43 Yıllık Gözbebeği, 'MAŞALI'
Tokat'ın çalışmaya devam eden en eski matbaacısı olan Halil Ekicioğlu, 43 yıllık ömrü beraber paylaştığını söylediği matbaa makinesi için 'gözbebeğim' tabirini kullanıyor.

E-BÜLTEN ABONELİK

ANKET

Yeni sitemizin dizaynını nasıl buldunuz?







Gazetemiz Basın Ahlak Yasasına Uymayı Kabul Eder. Özel ilan ve reklamlardan doğabilecek sorumluluk ilan sahibine aittir. Gazetede neşredilen yazılardaki fikir sorumluluğu yazarına ait olup yayınlanan veya yayınlanmayan yazılar geri verilmez.

Adres : Musa Özdemir / TOKAT
Tel :0 (535) 210 6413
Faks : 0 (356) 212 4884
Bu site 0.047 saniyede yüklenmiştir. [Hata Bildir]