📰 KÖŞE YAZISI –♦—♦—♦–DEREDEKİ DÜZ, EVDEKİ KIZ SENİN DEĞİLDİR… –♦—♦—♦– 📍 Musa Özdemir yazdı 📅 22 Eylül 2025
Rize yine bildik bir acıyla uyandı güne… Sellerle. Çamurla. Yıkımla. Göz göre göre gelen bir felaketin ardından dökülen gözyaşlarıyla. Karadeniz’in o hırçın doğası, bir kez daha insanı cezalandırmadı. Sadece, yıllardır görmezden geldiğimiz hakikatleri yüzümüze vurdu. Sosyal medya fenomeni Emre Yazar’ın şu sözü, olayın özeti gibiydi; “Deredeki düz, evdeki kız senin değildir. Düzü sel, kızı el alır…” İçinde halk irfanı olan, deyimleşmiş bu cümle; hem mecaz, hem hakikat. Çünkü doğanın bize ait olmadığını, doğayı “sahiplenmeye” kalkarsak onun bizden intikam almayacağını ama doğasını yapacağını gösteriyor.
–♦—♦—♦–
8 Bin Bungalov Nerede Duruyor? Ardeşen ve Çamlıhemşin’de bugün 8 bine yakın bungalovdan söz ediliyor. Kimi derelerin tam kenarına kurulmuş, kimi dağ eteklerinde kayaların üzerine…
–♦—♦—♦–
Estetik mi? Belki. Turistik mi? Elbette. Ama doğru mu? Asla. Binlerce bungalov yapılırken kim sesini çıkardı? Kamu kurumları mı denetledi? Yerel yönetimler mi engelledi? Yoksa halk olarak biz mi “böyle giderse sonu kötü” dedik? Hiçbiri olmadı. Görmezden gelindi. Hatta bazen alkışlandı. Sosyal medyada beğenildi. Reklamı yapıldı. Ama unuttuk: Dere yatağı sadece suyun aktığı yer değildir; aynı zamanda suyun taşacağı yerdir.
–♦—♦—♦–
Tokat’ta ve Diğer Şehirlerde Durum Farklı mı? Tokat’ta da benzer görüntüler var. Deprem kuşağında olmasına rağmen, dere yataklarına, zayıf zeminlere kurulan yapılar… Sessiz kalınan kaçak tesisler… Görmezden gelinen imar ihlalleri… Doğaya karşı yapılan her yanlış, doğanın dilinden bir “uyarı” olarak geri dönüyor. Sel olur, heyelan olur, deprem olur… Ama en kötüsü, ders alınmayan felaket olur.
–♦—♦—♦–
Doğa İle Yarışılmaz Şunu artık herkesin anlaması gerekiyor: Doğa ile savaşılmaz. Doğa ile rekabet edilmez. Doğa ancak dikkate alınır, ona göre yaşanır. Yüzyıllardır Karadeniz insanı “derenin kenarına ev yapılmaz” der. Şimdi o derelerin kenarlarında Instagramlık bungalovlar var. Görüntü güzel, manzara hoş. Ama zeminin altında yatan gerçekler çirkin: taşkın riski, kayma riski, ölüm riski.
Sözün Özü: Evet, bu ilk felaket değil. Son da olmayacak. Ama belki bu yazı bir şeyleri hatırlatır: 📌 İmar planlarını rant değil, bilim belirlemeli. 📌 Göz yuman değil, uyarı yapan kazanmalı. 📌 Doğayla inatlaşan değil, onunla uzlaşan ayakta kalmalı.
–♦—♦—♦–
Ve unutmayalım; Deredeki düz senin değildir. Düzü sel, kızı el alır…
–♦—♦—♦–
✍️ Musa Özdemir 📬 22.09.2025
YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)