KÖŞE YAZISI ¦ CUMHURİYET KORTEJİNDE TOKAT’IN İZLERİ / 30 Ekim 2026
Bugün Cumhuriyetimizin 103. yılını kutlarken, 1930 yılında Tokat’ta düzenlenen Cumhuriyet Bayramı kutlamalarından günümüze ulaşan anlamlı bir fotoğrafı sizlerle paylaşmak istiyorum.
Fotoğrafta, Cumhuriyet Bayramı kortejinde geleneksel yazma baskısı yapan ustalarımızı görüyoruz. Kortej aracında yazmacılık sanatını uygulamalı olarak tanıtan ustalar, Tokat’ın köklü zanaatlarından birini Cumhuriyet coşkusuyla buluşturuyor.
Cumhuriyet’in ilanından henüz yedi yıl sonra çekilen bu fotoğraf, yalnızca geçmişten kalan bir hatıra değil, aynı zamanda şehrimizin kültürel değerlerinin Cumhuriyet kutlamalarında nasıl yaşatıldığını gösteren kıymetli bir tarihî belge niteliği taşıyor.
Geçmiş yıllarda Tokat’ta düzenlenen bayram kortejlerinde yazmacılar, bakırcılar ve geleneksel zanaatlarla uğraşan ustalar da hünerlerini sergilermiş. Günlük yaşamın önemli bir parçası olan bu meslekler, bayram kutlamaları aracılığıyla daha geniş kitlelere tanıtılırmış. Böylece Cumhuriyet Bayramı’nın ortak heyecanına Tokat’ın üretim kültürü, emeği ve sanat anlayışı da eşlik edermiş.
Bu fotoğrafın bugün bize hatırlattığı önemli bir gerçek var: Bir şehrin kimliği yalnızca tarihî yapılarında değil, kültürünü yaşatan insanlarında, ustalarının emeğinde ve kuşaktan kuşağa aktarılan geleneklerinde saklıdır.
Tokat’ın kültürel kimliği de yüzyıllar boyunca bu topraklarda gelişen zanaatlarla, ustalık bilgisiyle ve üretim gelenekleriyle şekillenmiştir.
Tokat yazmacılığında ıhlamur ağacına oyulan kalıplar, kumaş üzerine işlenen motifler ve renklerin uyumu, nesilden nesile aktarılan büyük bir bilgi birikiminin ürünüdür.
Bakırcılıkta ise ustanın çekiç darbeleriyle şekillenen bakır; siniye, kazana, güğüme ve günlük yaşamda kullanılan pek çok eşyaya dönüşür. Her iki zanaat da yalnızca bir üretim biçimi değil, Tokat’ın gündelik hayatına, ticaretine, estetik anlayışına ve toplumsal hafızasına ışık tutan önemli kültürel değerlerdir.
Bu nedenle yazmacılık ve bakırcılık, geçmişimizle bugünümüz arasında kurulan güçlü birer kültür köprüsüdür.
Bugün Cumhuriyet Bayramı kutlamalarında Tokat Belediyesi’nin kortej aracının geçişini görmek, 1930 yılından kalan bu fotoğrafı yeniden hatırlamama vesile oldu.
Aradan geçen 96 yıla rağmen bu fotoğrafın taşıdığı anlamın hâlâ güncelliğini koruması oldukça düşündürücü ve bir o kadar da kıymetli.
Geçmişte uygulanan bu güzel geleneğin gelecek Cumhuriyet Bayramlarında da yaşatılması, hem kutlamalara farklı bir anlam kazandırabilir hem de Tokat’ın kültürel zenginliğinin tanıtılmasına önemli katkılar sağlayabilir.
Cumhuriyet kortejlerinde yazma ustalarımızın geleneksel kalıplarla baskı yapması, bakır ustalarımızın el işçiliklerini sergilemesi ve diğer yerel zanaatlarımızın da bu kutlamalarda temsil edilmesi, şehrimiz adına son derece anlamlı bir buluşma olacaktır.
Böylece çocuklarımız ve gençlerimiz, yalnızca kitaplardan öğrendikleri geleneksel meslekleri yakından tanıma fırsatı bulacak; bir yazma ustasının kalıbından çıkan motifin, bir bakır ustasının çekicinden yükselen sesin ardındaki emeği ve kültürel birikimi görebilecektir.
Tokat’ı ziyaret edenler de şehrimizin tarihini, sanatını ve üretim kültürünü bu değerleri yaşatan ustalarımızın emeğiyle birlikte tanıyabilecektir.
Bu tür etkinlikler, geleneksel üretime yönelik ilgiyi artırmanın yanında ustalarımızın bilgi ve deneyimlerinin yeni kuşaklara aktarılması açısından da büyük önem taşımaktadır.
Çünkü kültürel miras, yalnızca geçmişi hatırlamakla korunmaz. Onu yaşatmak, üretimini sürdürmek, ustasına sahip çıkmak ve gelecek nesillere aktarmak gerekir.
Bir şehrin geçmişine sahip çıkması, aslında geleceğine sahip çıkmasıdır.
Cumhuriyet Bayramı gibi milletçe ortak değerler etrafında buluştuğumuz anlamlı günler, şehirlerimizin kültürel birikimini paylaşmak ve gelecek kuşaklara aktarmak için de önemli fırsatlar sunmaktadır.
1930 yılında bir Cumhuriyet Bayramı kortejinde Tokat yazmacılığını tanıtan ustalarımızın bıraktığı bu güzel hatıranın, gelecek kutlamalarda yazmacılık, bakırcılık ve diğer geleneksel zanaatlarımızla yeniden hayat bulmasını diliyorum.
Dileğimiz, Cumhuriyetimizin yeni yüzyılında Tokat’ın yalnızca tarihî geçmişiyle değil, yaşayan kültürü, üretken insanları ve geleneksel sanatlarıyla da hak ettiği değeri görmesidir.
Çünkü geçmişini unutmayan, kültürüne sahip çıkan ve değerlerini gelecek nesillere taşıyan şehirler, geleceğe daha güçlü yürür.
Cumhuriyetimizin 103. yılı kutlu olsun.
–¦—¦—¦–
Handenur ÖZDEMİR / 30 Ekim 2026
Fotoğraf: 1930 yılı Tokat Cumhuriyet Bayramı korteji — Hergezgin Hasan Erdem Arşivi.
YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)