KÖŞE YAZISI ¦ RÜŞVETİN ŞEKLİ DEĞİŞTİ, ADALETİN SINAVI DEĞİŞMEDİ.. / 10 Kasım 2026
Türkiye, son dönemde finans dünyasından kamu bürokrasisine uzanan ve devletin kurumlarına duyulan güveni doğrudan ilgilendiren ciddi iddialarla çalkalanıyor. Borsa İstanbul’da bazı hisse senetlerinde yaşanan olağan dışı fiyat hareketleri, piyasa manipülasyonu ve suç gelirlerinin aklanmasına yönelik soruşturmalar, meselenin yalnızca ekonomik boyutuyla sınırlı olmadığını gösteriyor.
Asıl tartışılması gereken, kamu gücü ile sermaye arasındaki ilişkilerin hangi noktada meşru sınırların dışına çıktığıdır.
Yıllardır rüşvet denildiğinde aklımıza kapalı kapılar ardında verilen paralar, el değiştiren çantalar ve gizli pazarlıklar gelirdi. Oysa bugün gündeme taşınan iddialar, bu kirli ilişkilerin çok daha karmaşık yöntemlerle yürütülebileceğini ortaya koyuyor.
Artık paranın el değiştirmesine bile gerek kalmadan, borsa üzerinden sağlanan olağan dışı kazançlarla kamu görevlilerine menfaat aktarılabildiği ileri sürülüyor.
İddialara göre bazı şirketler, kamu kurumlarında işlerini kolaylaştıran bürokratlara doğrudan ödeme yapmak yerine, önceden yükseltileceği bilinen hisse senetlerine yatırım yapmalarını sağlıyor. Üstelik bu işlemlerin, ilgili kişilerin yakınları veya güvendikleri isimler üzerinden gerçekleştirildiği öne sürülüyor.
Ardından hisse fiyatları yapay biçimde yükseltiliyor ve milyonlarca liralık kazançlar, görünürde sıradan bir yatırımın getirisi olarak kayıtlara geçiyor.
Ortaya atılan senaryolarda 100 milyon liralık bir yatırımın birkaç ay içerisinde 1 milyar liraya, 50 milyon liralık yatırımın ise 250 milyon liraya ulaştığından söz ediliyor.
İnsan ister istemez soruyor.
Bu nasıl bir ticari başarıdır? Hangi ekonomik gerçek, böylesine astronomik kazançları açıklayabilir? Daha da önemlisi, bu kazançların kamu kurumlarında alınan kararlarla bir bağlantısı var mıdır?
Elbette borsada yüksek kazanç elde etmek tek başına suç değildir. Her yatırımcıyı zan altında bırakmak da doğru değildir. Ancak kamu yetkisi kullanılarak belirli kişilere menfaat sağlandığına ilişkin ciddi iddialar varsa, bunların bütün yönleriyle araştırılması devletin asli sorumluluğudur.
Zira kamu görevi, kişisel servet edinmenin değil, millete hizmet etmenin makamıdır.
Bir bürokratın önündeki dosyaya attığı imza, verdiği izin veya sağladığı kolaylık, herhangi bir şirketin ya da sermaye grubunun çıkarına karşılık kişisel kazanca dönüşüyorsa, orada yalnızca ekonomik bir suçtan değil, kamu ahlakının ağır biçimde zedelenmesinden söz edilir.
Devletin yetkisini kullananlar, o yetkinin sahibi değil, emanetçisidir.
Emanete ihanetin hangi yöntemle gerçekleştirildiğinin hiçbir önemi yoktur. Rüşvet ister elden verilsin, ister banka hesabına aktarılsın, isterse borsa kazancı görüntüsü altında gizlensin; hukuka aykırı bir menfaat söz konusuysa bunun adı değişmez.
Bugün milyonlarca insan geçim sıkıntısıyla mücadele ediyor. Emeklisi, işçisi, memuru, esnafı alın terinin karşılığını almaya çalışıyor. Küçük yatırımcı ise yıllarca biriktirdiği tasarrufunu değerlendirmek için borsaya yöneliyor.
Böyle bir ortamda, bazı kişilerin önceden edinilmiş bilgiler veya organize edilmiş fiyat hareketleri sayesinde yüz milyonlarca liralık kazanç sağladığı iddiaları, toplumun adalet duygusunu derinden yaralıyor.
Daha da önemlisi, bu tür yöntemlerin kamu görevlilerine menfaat sağlamak amacıyla kullanıldığı iddiaları doğruysa, mesele artık yalnızca borsa manipülasyonu olmaktan çıkar; devletin karar mekanizmalarının güvenilirliği tartışılır hâle gelir.
Bir ülkede vatandaş, kamu kurumlarında alınan kararların hukuka ve kamu yararına göre değil, kişisel menfaatlere göre verildiğini düşünmeye başlarsa, devlet ile millet arasındaki güven bağı zarar görür.
Bu nedenle soruşturmalarda yalnızca hisse senetlerinin fiyat hareketlerine bakılması yeterli değildir. Hangi tarihte kimlerin yatırım yaptığı, bu yatırımların hangi kamu kararlarıyla örtüştüğü, şirketlerle kamu görevlileri arasında nasıl ilişkiler bulunduğu somut delillerle ortaya konulmalıdır.
Suç varsa bağlantılarıyla birlikte açığa çıkarılmalı, haksız kazançlar hukukun öngördüğü şekilde geri alınmalı ve sorumlular yargı önünde hesap vermelidir.
Hiç kimse makamına, unvanına, siyasi yakınlığına veya ekonomik gücüne güvenerek hukukun dışında kalabileceğini düşünmemelidir.
Öte yandan soruşturmaların sağlıklı yürütülmesi, suçsuz insanların da korunmasını gerektirir. İddia ile ispat birbirine karıştırılmamalı, adalet arayışı yeni mağduriyetlerin gerekçesine dönüştürülmemelidir.
Adaletin büyüklüğü, yalnızca suçluyu cezalandırmasında değil, masumun hakkını da aynı kararlılıkla korumasındadır.
Bugün Türkiye’nin ihtiyacı olan şey, birkaç kişinin gözaltına alınmasıyla sınırlı kalan bir tartışma değil, kamu gücü ile çıkar ilişkileri arasına aşılmaz bir hukuk duvarı örülmesidir.
Soruşturma nereye uzanıyorsa oraya kadar gidilmeli, gerçekler kimleri rahatsız ederse etsin ortaya çıkarılmalıdır.
Zira devletin itibarı, yanlışları gizlemekle değil, yanlış yapanlardan hesap sormakla korunur.
Bir ülkede rüşvetin yöntemi değişebilir, haksız kazancın yolu çeşitlenebilir, kirli ilişkiler farklı kılıflara bürünebilir. Ancak adaletin ölçüsü kişiye, makama ve servete göre değişemez.
Bugün asıl mesele, kimin kaç milyon kazandığından çok, bu kazançların arkasında milletin emanet ettiği kamu yetkisinin bulunup bulunmadığıdır.
Ve bu sorunun cevabı karanlıkta bırakılamaz.
Devletin kasasını korumak kadar, milletin adalete olan güvenini korumak da bir devlet meselesidir.
Bir ülkede kaybolan para yeniden kazanılabilir, sarsılan piyasalar zamanla toparlanabilir. Fakat milletin adalete olan güveni kaybedilirse, bunun bedelini yalnızca bugünün insanları değil, gelecek nesiller de öder.
Rüşvetin kılıfı ne olursa olsun, kamu vicdanında karşılığı aynıdır. Adaletin terazisi ise hiçbir makamın, hiçbir servetin ve hiçbir gücün ağırlığı altında eğilmemelidir.
–¦—¦—¦–
Musa Özdemir / 10 Kasım 2026
YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)