
KÖŞE YAZISI ¦ BİZ BÖYLE ÇÜRÜDÜK! / 20 Kasım 2026
Bir toplum bir gecede bozulmaz. Ahlak bir anda kaybolmaz, vicdan bir sabah ansızın susmaz. Toplumsal çürüme, yanlışların normalleşmesi, çıkarların ilkelerin önüne geçmesi ve kötülüğün çeşitli gerekçelerle meşrulaştırılmasıyla başlar.
Biz de öyle yaptık…
“Bal tutan parmağını yalar” dedik, kamu malından kişisel çıkar sağlamayı beceriklilik saydık.
“Devletin malı deniz, yemeyen domuz” dedik, milletin alın terini yağmalamayı sıradanlaştırdık.
“Yemeyenin malını yerler” dedik, dürüstlüğü saflık, dolandırıcılığı kurnazlık olarak gördük.
“At binenin, kılıç kuşananın” dedik,gücü haklılığın ölçüsü haline getirdik.
“Kol kırılır, yen içinde kalır” dedik, yanlışların üzerini örttük, hakikatleri gizledik.
“Söz gümüşse sükût altındır” dedik, haksızlık karşısındaki suskunluğumuza erdem süsü verdik.
“Komşuda pişer, bize de düşer” dedik, paylaşma kültürünü hazırdan geçinme beklentisine dönüştürdük.
“Kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez” dedik, iyiliği bile menfaat hesabına bağladık.
“Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar” dedik, hakikati savunanları yalnız bıraktık.
“Bana dokunmayan yılan bin yaşasın” dedik, başkasının uğradığı haksızlığa göz yumduk.
“Üzümünü ye, bağını sorma” dedik, kazancın helal mi haram mı olduğunu sorgulamaktan vazgeçtik.
“Köprüyü geçene kadar ayıya dayı de” dedik, ilkesizliği akıllılık, çıkarcılığı hayat tecrübesi saydık.
Sonra dönüp birbirimize sorduk.
Bu toplum neden bu hale geldi?
Oysa mesele atasözlerinde değil, bizim onları kendi yanlışlarımıza gerekçe yapmamızdaydı. Kültürümüzün hikmetini değil, çıkarımıza uygun tarafını seçtik.
Rüşvetten şikayet ederken işimizi gördürmek için araya adam koyduk. Liyakatsizliği eleştirirken kendi yakınımıza ayrıcalık istedik.
Hırsızlığa karşı çıktık ama yapan bizden olunca sustuk. Adaleti savunduk ama yalnızca kendi lehimize işlediğinde memnun olduk.
En büyük yanılgımız, ahlakı başkalarından beklerken kendimizi onun dışında tutmaktı.
Bugün yaşadığımız sorun yalnızca ekonomik, siyasi veya idari değildir. Bu, aynı zamanda bir vicdan ve karakter meselesidir.
Bir toplumda dürüstlük saflık, liyakat gereksiz, sadakat enayilik, haksız kazanç başarı olarak görülüyorsa orada yalnızca ahlak değil, geleceğe duyulan güven de tükenir.
Çocuklarımıza doğruluğu öğütlerken onların gözleri önünde yalan söylüyorsak, kul hakkından bahsederken başkasının hakkını çiğniyorsak verdiğimiz bütün ahlak dersleri anlamını kaybeder.
Bir ülkeyi ayakta tutan yalnızca kanunları, kurumları veya ekonomik gücü değildir. Asıl güç, adalet duygusunda, toplumsal vicdanda ve insanlarının karakterinde saklıdır.
Ahlakın tarafı, adaletin ayrıcalığı, vicdanın makamı olmaz.
Hırsızlık kim yaparsa yapsın hırsızlıktır. Haksızlık kime yapılırsa yapılsın haksızlıktır. Doğruluk ise şartlara ve menfaatlere göre değiştirilemez.
Biz böyle çürüdük…
Yanlışa kılıf bularak, haksızlığa susarak, menfaati ahlakın önüne koyarak ve hakikati çıkarlarımıza göre eğip bükerek.
Şimdi kendimize sormamız gereken soru şudur.
Gerçekten ahlaklı bir toplum mu istiyoruz, yoksa kendi yanlışlarımızın hoş görüldüğü bir düzen mi?
Zira bir toplumun en büyük felaketi, yalnızca kötülüğün yayılması değil, iyiliğin ve dürüstlüğün kaybettirdiğine inanılmaya başlanmasıdır.
Ve çürümenin son aşaması, insanların yaptıklarından utanmayı bırakıp yapmadıkları kötülüklerden dolayı kendilerini aptal hissetmeleridir.
–¦—¦—¦–
Musa Özdemir / 20 Kasım 2026
YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)