KÖŞE YAZISI ¦ KIRKBADALLAR; ŞEHRİN HAFIZASINA AÇILAN BASAMAKLAR / 13 Nisan 2026
Tokat’ta bir merdiven düşünün,
Sadece bir yerden bir yere götüren değil,
İnsanı geçmişine, çocukluğuna, hatıralarına taşıyan bir yol.
Ali Paşa Mahallesi’ni Cemalettin Mahallesi’ne bağlayan,
Halk arasında adıyla değil, ruhuyla bilinen o merdivenler, Kırkbadallar.
Bu merdivenler, Tokat’ın merkezinde iki mahalleyi birbirine bağlayan bir geçiş noktasıdır belki,
Ama aslında çok daha fazlasıdır.
Adeta bir köprü,
Zamanın iki yakası arasında kurulmuş sessiz bir hatıra köprüsü.
Her basamağında bir nefes,
Her adımında bir iz vardır.
“Badal” kelimesi Anadolu’da, özellikle Tokat’ta merdiven ya da basamak anlamına gelir.
Ve Kırkbadallar, isminin aksine kırk değil, tam 102 basamaktan oluşur.
Ama mesele sayı değildir.
Mesele, o basamakların yüklediği anlamdır.
Çünkü bu şehir, bazı şeyleri sayılarla değil, duygularla adlandırır.
Kırkbadallar da bu yüzden kırktır,
Kırk hatıra gibi, kırk yıl gibi, kırk kez anlatılsa bitmeyen hikâyeler gibi,
Bu merdivenler sadece Tokatlıların değil,
Türk edebiyatının önemli isimlerinden Arif Nihat Asya’nın da dikkatini çekmiş,
Onun dizelerinde yer bulmuştur.
“Şurada beri tarafta Tokat’tan Haç Dağı’na
Tırmanan Kırk Badal var.
Kırk kız bulunan bir yanda, inip gitsen,
Tarihinden kalma Gök Medrese’ye kadar…”
Bir şairin kalemine düşen bir yer,
Artık sadece bir mekân değildir.
Bir anlamdır,
Bir izdir,
Bir mirastır.
2018 yılında Tokat Belediyesi tarafından yapılan bakım çalışmasıyla yenilenen Kırkbadallar,
Bugün hâlâ şehrin yaşayan damarlarından biri olarak kullanılmaya devam ediyor.
Ama aslında o basamaklardan geçen sadece insanlar değil,
Geçmiştir, hatıralardır, yaşanmışlıklardır.
Bir zamanlar o merdivenlerden koşarak çıkan bir çocuk,
Yıllar sonra aynı merdivenlerden ağır adımlarla inerken,
Aslında hayatın nasıl geçtiğini de sessizce anlatır.
Kırkbadallar,
Tokat’ın sembol noktalarından biridir.
Ama daha da önemlisi,
Herkesin içinde bir parçasını bıraktığı bir yerdir.
Belki bir selamlaşmanın,
Belki bir vedanın,
Belki de sadece kısa bir soluklanmanın tanığıdır o basamaklar.
Ve şimdi kendimize sormamız gereken soru şudur.
Biz o merdivenlerden sadece geçip mi gittik,
Yoksa bir hatıra bırakabildik mi?
Çünkü bazı yerler vardır.
Sadece yol değildir,
İnsanın kendine çıktığı bir yolculuktur.
–¦—¦—¦–
Musa Özdemir / 13 Nisan 2026
YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)