Manşetten Düşenler Siyaset Yazarlar

TOPLUM ÇÖKERKEN, EKONOMİ TOPARLANABİLİR Mİ?

TOPLUM ÇÖKERKEN, EKONOMİ TOPARLANABİLİR Mİ?

KÖŞE YAZISI Toplum Çökerken, Ekonomi Toparlanabilir mi? Musa Özdemir yazdı / 20 Aralık 2025

Türkiye bugün bir ekonomik krizden çok daha derin, çok daha tehlikeli bir yerde duruyor.
Bu bir sosyal çürüme meselesidir.

Tarih bize şunu açıkça söylüyor.
Ekonomi her zaman toparlanır.
Savaşlardan sonra toparlandı, buhranlardan sonra toparlandı, krizlerden sonra toparlandı.
Kapital kendini yok etmez; şekil değiştirir, yol değiştirir ama ayakta kalır.

Ama toplum?
Toplum her zaman toparlanmaz.

Sosyal çürüme, rakamlarla ölçülmez.
Grafiği yoktur, tablosu yoktur.
Ama etkisi, ekonomiden daha yıkıcıdır.

Bugün Türkiye’de yaşanan tam olarak budur.

Artık bir yaşam felsefemiz kalmadı.
Neye inanıyoruz, neyi savunuyoruz, neyi ayıp, neyi onurlu görüyoruz;
bunların sınırları silindi.

Bir zamanlar bu ülkenin tiyatrosunda, edebiyatında, şiirinde, sinemasında
mafya yoktu.
Kara para yoktu.
Göçmenlik, mültecilik, illegal düzenler kültürel bir tema değildi.

Bizim hikâyelerimizde;
insan vardı, vicdan vardı, yoksulluk vardı ama onur da vardı.
Yoksulluk utanılacak bir şey değildi,
ama haksız zenginlik yüz kızartıcıydı.

Şimdi ne oluyor?

Yavaş yavaş, adım adım;
sanatta, dizilerde, romanlarda, sokak dilinde
mafya normalleşiyor,
kara para olağanlaşıyor,
hukuksuzluk hayatın bir parçası gibi sunuluyor.

Bu bir tesadüf değil.
Bu, toplumun bilinçaltının değiştiğinin işaretidir.

Artık biz başka bir toplum olmaya başlıyoruz.
Güney Amerika ülkelerinin yaşadığı süreci,
gecikmeli de olsa adım adım yaşıyoruz.

Devletin zayıfladığı,
hukukun tartışmalı hale geldiği,
paranın her şey olduğu,
ahlâkın kişisel tercih sayıldığı toplumların sonu bellidir.

Ekonomi düzelir.
Ama ahlâk düzelmezse,
o ekonomi kime yarar?

Bir ülkede çocuklar;
ne olacaksın? sorusuna
sanatçı, bilim insanı, öğretmen yerine
zengin cevabını veriyorsa
orada sosyal çürüme başlamıştır.

Biz şu an o eşiği geçtik.

En acısı da şu:
Bu dönüş, geri dönüşü en zor olan dönüşümdür.
Çünkü bu, cebin değil;
zihnin, kalbin ve vicdanın çöküşüdür.

Türkiye bugün, ekonomik olarak değil,
kültürel ve ahlaki olarak alarm vermektedir.

Ve tarih şunu da söylüyor.
Toplum çökerse,
ekonomi ayakta kalsa bile
ülke ayakta kalamaz.

✍️ Musa Özdemir / 20 Aralık 2025

YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)

ÜYE GİRİŞİ

KAYIT OL