KÖŞE YAZISI ¦ CUMHURİYET BENİM İŞTE..! / 15 Kasım 2026
Siyasetin bir dili, devlet adamlığının bir ağırlığı, milletle kurulan ilişkinin de bir ahlakı vardır.
Herkes makam sahibi olabilir, herkes kürsüye çıkıp konuşabilir.
Ancak herkes bir vatandaşın itirazını olgunlukla karşılayamaz, eleştiriyi anlayışla dinleyemez ve kendisine yöneltilen bir soruyu siyasi nezaketin dersine dönüştüremez.
Türkiye Cumhuriyeti’nin 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’e atfedilen iki hatıra, bugün üzerinde uzun uzun düşünmemiz gereken önemli dersler barındırıyor.
Anlatılanlara göre Demirel, bir miting meydanında yaptığı hizmetleri sıralıyordu:
Baraj yaptım, köprü yaptım, yol yaptım, fabrika yaptım…
Kalabalığın arasından bir vatandaş bağırır.
Babanın parasıyla mı yaptın?
Görevliler hemen harekete geçti. Ancak Demirel onları durdurdu.
Durun,Adam doğru bir şey soruyor.
Ardından kendine has üslubuyla cevap verir.
Senin babanla benim babamın parasını üst üste koysak yine yetmez.
Bu meydandaki herkes babasının parasını getirse yine yetmez.
Milletin parasıyla yaptım. Sizin vergilerinizle. Ama benden öncekiler yapmadı, ben yaptım…
Anlatıya göre biraz önce itiraz eden vatandaş, bu cevabın ardından Demirel’i alkışlamaya başlar.
İşte siyasetle devlet adamlığı arasındaki farkı anlatan sahnelerden biri budur.
Demirel, kendisine soru soran vatandaşı susturmak yerine cevap vermeyi tercih etmişti. Devletin imkanlarını şahsi serveti gibi göstermemiş, yapılan hizmetlerin gerçek sahibinin millet olduğunu ifade etmişti.
Siyasette asıl maharet, kendisini alkışlayanlara konuşmak değil, kendisine itiraz edenlerin de güvenini kazanabilmektir.
Bugün de üzerinde düşünülmesi gereken mesele budur. Devletin kasası hiçbir siyasetçinin şahsi kasası değildir. Yapılan yollar, köprüler, hastaneler, okullar ve fabrikalar milletin vergileriyle, emeğiyle, alın teriyle yükselir.
Siyasetçi o kaynakların sahibi değil, emanetçisidir. Hizmet etmek bir lütuf değil, üstlenilen görevin gereğidir. Vatandaşın soru sorması ise saygısızlık değil, demokrasinin en doğal hakkıdır.
Demirel’in hayatından aktarılan bir başka hatıra, meseleyi siyasetin ötesine taşıyarak Cumhuriyet’in anlamına götürür.
Isparta’nın İslamköy’ünde mütevazı bir köy evinde dünyaya gelen Süleyman Demirel, çocukluğunun geçtiği şartları anlatırken elektriğin bulunmadığı yıllardan, gaz lambasının ışığında ders çalıştığı günlerden ve eğitim uğruna katettiği yollardan söz eder.
Sonra Cumhuriyet’i kendi hayatıyla anlatan o anlamlı ifadeyi kullanır.
Cumhuriyet benim işte… İslamköy’den çıkmış bir köylü çocuğunu cumhurbaşkanı yapan Cumhuriyet’tir.
Bunu Büyük Atatürk’e borçluyuz.
Bir köy çocuğunun Cumhurbaşkanlığı makamına kadar yükselmesi, yalnızca kişisel bir başarı hikayesi değildir. Aynı zamanda Cumhuriyet’in topluma kazandırdığı fırsatların ve millet egemenliğinin ne anlama geldiğinin güçlü bir ifadesidir.
Cumhuriyet, insanın kaderinin doğduğu evle sınırlı kalmamasıdır.
Yoksul bir ailenin çocuğunun eğitimle, çalışarak ve kendi yeteneğiyle ülkesinin geleceğinde söz sahibi olabilmesidir.
Mustafa Kemal Atatürk’ün kurduğu Cumhuriyet’in en büyük değerlerinden biri, devlet yönetimini hanedanların mirası olmaktan çıkarıp milletin iradesine teslim etmesidir.
Demirel’in hayatı da bu anlayışın dikkat çekici örneklerinden biridir.
Bir tarafta kendisine itiraz eden vatandaşa hesap veren siyasetçi, diğer tarafta yetiştiği köy evini göstererek Cumhuriyet’e duyduğu minneti dile getiren devlet adamı…
Bu iki hatıranın ortak noktası, milletin ve Cumhuriyet’in değerini bilmektir.
Bugün ihtiyacımız olan siyaset anlayışı da budur. Eleştiriden korkmayan, farklı düşüncelere tahammül gösteren, devletin gücünü vatandaşın karşısında değil hizmetinde kullanan, bulunduğu makamı şahsi üstünlük sebebi saymayan bir anlayış.
Zira makamlar geçicidir. İktidarlar değişir, unvanlar geride kalır. İnsanların hafızasında ise kendilerine nasıl davranıldığı, hangi hizmetlerin yapıldığı ve hangi değerlerin savunulduğu kalır.
Devlet adamlığı, millete tepeden bakmak değil, milletin karşısında başı dik, vicdanı rahat durabilmektir.
Ve Cumhuriyet, yalnızca geçmişte kazanılmış büyük bir zafer değil, her neslin adaletle, liyakatle ve fırsat eşitliğiyle yaşatmak zorunda olduğu tarihî bir emanettir.
İslamköy’ün mütevazı bir kerpiç evinden Çankaya’ya uzanan yolun anlattığı hakikat de budur.
Cumhuriyet, bir milletin evlatlarına açılan kapıdır.
O kapının anahtarı ise ne servet ne soy ne de ayrıcalıktır.
O anahtar millet iradesidir.
–¦—¦—¦–
Musa Özdemir / 15 Kasım 2026
YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)