KÖŞE YAZISI ¦ YİYEREK BÜYÜYENLER, TÜKETEREK YOK EDENLER / 15 Kasım 2026
Türkçede bazı kelimeler vardır ki bir toplumun ahlakını, vicdanını ve yaşadığı çürümeyi uzun uzun anlatmaya gerek bırakmaz. Bunlardan biri de yemek fiilidir.
Para yemek,hak yemek, yetim hakkı yemek,devletin malını yemek,milletin geleceğini yemek,
Ne kadar düşündürücü değil mi?
İnsanın yaşamak için yaptığı en doğal eylem, başkasının hakkına el uzattığında ahlaki çöküşün en ağır ifadelerinden birine dönüşüyor.
Aslında mesele yemek değil, doymamaktır.
Öyle insanlar vardır ki sahip oldukları hiçbir zaman kendilerine yetmez. Makamları vardır, daha yükseğini isterler. Servetleri vardır, daha fazlasına göz dikerler. İmkanları vardır, başkalarının imkanlarını da ele geçirmek isterler.
Onların dünyasında kazancın helal olması değil, miktarı önemlidir. Hakkın kime ait olduğu değil, nasıl elde edileceği konuşulur.
Bir süre sonra hak ile menfaat, hizmet ile çıkar, emanet ile ganimet arasındaki bütün sınırlar ortadan kalkar.
Oysa kamu görevi bir kazanç kapısı değil, milletin omuzlara yüklediği emanettir. Devletin imkanları hiç kimsenin şahsi serveti, kamu kaynakları da hiçbir zümrenin paylaşacağı miras değildir.
Birinin serveti büyürken bir başkasının hayatı küçülüyorsa orada sorgulanması gereken ciddi bir adaletsizlik vardır.
Yolsuzluk yalnızca kasadan eksilen para değildir. Bir öğrencinin ulaşamadığı burs, bir hastanın alamadığı hizmet, bir emeklinin karşılayamadığı ihtiyaç, bir gencin ertelenen geleceği de bu hesabın içindedir.
Haksız yere elde edilen her kazancın görünmeyen tarafında başkasının emeği, alın teri ve kaybedilmiş umutları bulunur.
İşte orada yalnızca para değil, insanın zamanı, geleceği ve adalete duyduğu güven de çalınır.
Toplumumuzda ekmek kutsaldır. Yere düşen bir lokmayı kaldırıp öperiz. İsrafı günah sayar, helal kazancı över, kul hakkının ağırlığından söz ederiz.
Peki, aynı hassasiyeti kamu malı söz konusu olduğunda neden her zaman gösteremiyoruz?
Sofrada besmele çekip hesapta kul hakkı gözetmemek nasıl bir çelişkidir?
Dindarlık yalnızca ibadette değil, ticaretteki dürüstlükte, görevdeki adalette ve emanete gösterilen sadakatte de kendisini belli eder.
İnsanın alnı secdeye değebilir. Ancak eli başkasının hakkına uzanıyorsa ortada ciddi bir vicdan muhasebesi vardır.
Bir toplum için en büyük tehlike ise yalnızca haksız kazanç sağlayanların çoğalması değil, bu davranışların zamanla normal karşılanmasıdır.
Ben de onun yerinde olsam yapardım.
Fırsatını bulan herkes yiyor.
Bu devirde dürüst kalarak bir yere varılmaz.
İşte toplumsal çürüme bu cümlelerle başlar.
Dürüst insanın saf, hakkını arayanın sorunlu, kamu malına el uzatmayanın beceriksiz sayıldığı bir anlayışta yalnızca ahlak değil, adalet duygusu da yara alır.
Daha acısı, insanlar haksızlığa uğramaktan değil, haksız kazancın dağıtıldığı sofraya davet edilmemekten rahatsız olmaya başlar.
Hesap sorulamayan yerde yalnızca usulsüzlükler değil, onların etrafında oluşan sessizlik de büyür. Denetimin zayıfladığı, liyakatin yerini kişisel bağlılıkların aldığı ortamlarda kamu kaynakları savunmasız kalır.
Oysa hukuk, makamına, servetine, siyasi yakınlığına veya nüfuzuna bakmadan herkese aynı mesafede durmalıdır.
İnsanın hayatı boyunca biriktirdiği servet, sahip olduğu makamlar topladığı kalabalıklar bir gün geride kalır.
Ne kasaların büyüklüğü ne tapuların çokluğu ne de makam odalarının ihtişamı insanın ömrünü uzatmaya yeter.
Çocuklarınıza büyük bir miras bırakabilirsiniz. Fakat onlara temiz bir isim bırakamıyorsanız o mirasın manevi değeri ne olabilir?
İnsanı değerli kılan ne kadar kazandığı değil, kazandığını hangi yoldan elde ettiğidir. Ne kadar yükseldiği değil, yükselirken kimin hakkını çiğnemediğidir.
Başkasının hakkını yiyerek büyüdüğünü sananlar, aslında kendi itibarlarını tüketirler.
Ve hayatın değişmeyen bir gerçeği vardır.
Bazıları yiyerek zenginleştiğini sanır, oysa her lokmada insanlığından biraz daha eksilir.
Günün sonunda mesele ne kadar yediğiniz değil, kimin hakkını yemeden yaşayabildiğinizdir.
–¦—¦—¦–
Musa Özdemir / 15 Kasım 2026
YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)